Thay lốp xe nâng là quy trình thay thế lốp xe nâng cũ bằng lốp mới trên xe nâng hàng, nhằm duy trì độ bám đường và chịu tải. Bài viết này cung cấp hướng dẫn cách thay lốp xe nâng từng bước để tự thực hiện tại xưởng dựa trên quy trình thực tế từ các kỹ thuật viên tại Tiến Phát giúp bạn tránh tai nạn và tiết kiệm chi phí
Tại sao cần thay lốp xe nâng đúng cách?
Dấu hiệu nhận biết lốp xe nâng cần thay
Dấu hiệu mòn lốp bao gồm mất gai lốp, nứt nẻ bề mặt và biến dạng lazang, giúp bạn phát hiện sớm để tránh gián đoạn công việc.
- Mòn gai lốp đạt mức 50%: Lốp xe nâng có đường mòn tiêu chuẩn; khi gai mòn đến mức này, độ bám giảm, dễ trượt trên sàn ướt.
- Nứt nẻ hoặc phồng rộp bề mặt: Sau 1-2 năm sử dụng, cao su lốp khô cứng dẫn đến nứt, đặc biệt ở lốp hơi xe nâng tiếp xúc hóa chất kho bãi.
- Biến dạng lazang: Lazang móp méo làm lốp không khớp trục xe, gây rung lắc khi nâng hàng.
Rủi ro nếu thay sai kỹ thuật
Thay sai dẫn đến tai nạn lao động, tăng chi phí sửa chữa và giảm tuổi thọ xe, dựa trên quy định an toàn lao động Việt Nam.
- Tai nạn cho người vận hành: Lốp lắp lệch gây lật xe khi nâng tải nặng, dẫn đến chấn thương lưng hoặc tay chân.
- Hư hỏng hàng hóa và thiết bị: Xe rung mạnh làm rơi pallet, tăng chi phí bảo trì lên 20-30% so với thay đúng.
- Vi phạm quy định an toàn: Không dùng máy ép thủy lực đúng cách có thể gây nổ lốp, theo Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH về huấn luyện xe nâng.
Các loại lốp xe nâng phổ biến và cách chọn phù hợp
Lốp đặc xe nâng chịu tải cao hơn lốp hơi, phù hợp kho bãi; lốp hơi êm ái hơn cho địa hình gồ ghề.
| Loại lốp | Đặc điểm | Ứng dụng | Ưu nhược điểm |
| Lốp đặc (solid tire) | Cao su đặc, không săm, chịu tải 1-5 tấn | Kho bãi sàn phẳng | Ưu: Không xì hơi, bền Nhược: Ít êm ái |
| Lốp hơi (pneumatic tire) | Có săm, bơm hơi, giảm xóc tốt | Địa hình ngoài trời | Ưu: Êm, bám đường Nhược: Dễ xẹp nếu đâm vật nhọn |
Quy trình thay lốp xe nâng chuẩn nhất
Chuẩn bị dụng cụ và biện pháp an toàn
- Dụng cụ cơ bản cho quy trình thay lốp xe nâng: bao gồm kích thủy lực chịu tải 5 tấn, máy ép thủy lực cho lốp đặc xe nâng, cờ lê siết lực, và búa cao su.
- Biện pháp an toàn: yêu cầu đeo găng tay chống cắt, kính bảo hộ mắt, và mũ bảo hộ đầu.
- Đỗ xe trên mặt phẳng, kéo phanh tay, và chèn gỗ dưới bánh đối diện để chống lật.
Các bước tháo lốp cũ và ép lốp mới
Các bước tháo và ép kết hợp 10 bước tiêu chuẩn, tập trung vào tháo lazang và ép lốp đặc bằng máy.
- Bước 1: Đỗ xe nâng trên bề mặt phẳng, kéo phanh tay và chèn vật nặng dưới bánh đối diện.
- Bước 2: Kích xe tại vị trí quy định, nâng đến độ cao lốp rời mặt đất 10-15 cm.
- Bước 3: Tháo nắp trục bánh và nới ốc lazang ngược chiều kim đồng hồ bằng cờ lê.
- Bước 4: Tháo hoàn toàn ốc và kéo lốp cũ ra khỏi trục xe.
- Bước 5: Đặt lazang cũ vào máy ép thủy lực, tháo chì ngoài lazang và ép lốp cũ ra với áp lực 100-150 tấn.
- Bước 6: Làm sạch lazang bằng bàn chải thép, kiểm tra móp méo.
- Bước 7: Đặt lốp mới vào lazang, căn chỉnh mép lốp với lazang và ép vào bằng máy với lực đều.
- Bước 8: Lắp lazang mới vào trục xe, siết ốc sơ bộ theo hình sao.
- Bước 9: Hạ kích, siết ốc cuối cùng với mô-men xoắn 200-300 Nm bằng cờ lê lực.
- Bước 10: Kiểm tra cân bằng lazang nếu cần máy cân mâm.
Kiểm tra và thử nghiệm sau khi thay
Kiểm tra sau thay bao gồm đo áp suất và thử tải, đảm bảo xe vận hành ổn định.
- Đo áp suất: Sau khi thay, đo áp suất lốp cho lốp hơi xe nâng ở mức 8-10 bar theo hướng dẫn nhà sản xuất.
- Thử tải: Di chuyển xe không tải 50-100 mét để kiểm tra rung lắc, sau đó thử nâng tải 1-2 tấn và quan sát độ bám sàn. Nếu phát hiện lệch lazang, điều chỉnh lại ốc siết.
Bảo dưỡng lốp xe nâng sau thay
Mẹo bảo dưỡng bao gồm kiểm tra định kỳ và tránh quá tải, giúp lốp bền hơn 20-30% so với sử dụng thông thường.
- Kiểm tra áp suất lốp hàng tuần: Với lốp hơi xe nâng, duy trì áp suất 8-10 bar để tránh mòn lệch; kiểm tra bằng đồng hồ đo để phát hiện sớm rò rỉ.
- Tránh quá tải và địa hình xấu: Không nâng hàng vượt 80% công suất xe nâng, tránh sàn có đinh hoặc dầu tràn để giảm mòn gai lốp.
- Xoay lốp định kỳ: Mỗi 500 giờ vận hành, xoay vị trí lốp trước-sau để mòn đều, đặc biệt với lốp đặc xe nâng chịu tải cao.
- Làm sạch lốp sau ca làm: Rửa bụi bẩn và hóa chất bằng nước sạch, lưu trữ xe ở nơi khô ráo để tránh khô cứng cao su.
Câu hỏi thường gặp về cách thay lốp xe nâng
1. Chính sách bảo hành lốp xe nâng bao gồm những gì?
Bảo hành 12-24 tháng cho lỗi sản xuất và độ mòn gai 30%, áp dụng khi lưu hóa đơn mua.
2. Làm sao kéo dài tuổi thọ lốp xe nâng?
Kiểm tra áp suất hàng tuần, tránh quá tải và xoay lốp định kỳ 500 giờ.
3. Bảo hành có áp dụng cho hư hỏng do va đập không?
Không, chỉ bao quát lỗi kỹ thuật từ nhà sản xuất, không phải do sử dụng sai.
Tổng kết
Thay lốp xe nâng không chỉ là một công việc bảo dưỡng thông thường mà còn là biện pháp quan trọng để đảm bảo an toàn lao động, duy trì hiệu suất xe và giảm thiểu chi phí dài hạn cho kho bãi hoặc xưởng sản xuất của bạn.
Qua bài viết, bạn đã nắm được quy trình chi tiết để tháo lắp và thay lốp xe nâng tại nhà an toàn giúp bạn tranh được tai nạn lao động, hư hỏng hàng hóa và chi phí sửa chữa đột xuất.
